Ekonomisi yıllardır durgunluk seviyesinden kurtulamamış, NATO desteği olmadan anlamsızlaşan zayıf ordulara sahip, savaşma cesaretinden ama çok daha önemlisi politik alanda güçlü lider profilinden yoksun bir Avrupa'nın Ukrayna'da ya da herhangi bir yerde bir savaşı bitirmesini beklemek beyhude bekleyiştir.

Seçim arefesindeki Avrupa, göçmen ihtiyacı ile göçmen düşmanlığının arasında gidip gelen dikotomik bir görüntü vererek çok daha köklerde yaşadığı krizlerin varlığına işaret ediyor.

Diasporadaki nüfus yoğunluğunun tersine göç edebilmesi için, kalkınmaya dönük işlevsel planlamanın yapılması ve tüm kurumlarıyla Suriye'nin yeniden inşaya hazırlanması gerekmektedir. Nüfuz gücünden planlama ve kurumsallaşmada, nüfus gücünden ise kalkınma ve inşada yararlanmak yerinde olacaktır.

Suriyelilerin Türkiye'de işgücü piyasasına katılımı, göç teorilerinin de öngördüğü şekliyle, zaman içerisinde bazı mesleklerin Türkiye'de göçmen işi olarak etiketlenmesini beraberinde getirdiğinden bazı iş alanlarında işgücü ihtiyacının göçmenler üzerinden devam etme ihtimali belirmiştir. O halde sahada gözlemlenen bu ve benzeri hususların göz önüne alınması ve Suriyelilerin ülkelerine dönüş sürecinin Türkiye'nin lehine olacak şekilde planlanması elzem olarak görülmelidir.