Tarih bize şunu defalarca göstermiştir: Büyük güçler düzen kurmak isterken, çoğu zaman kaos üretirler. Ancak bu kez mesele sadece bölgesel bir kriz değil; küresel bir kırılma ihtimalidir.

Modern savaşların en korkutucu özelliği, büyük kararlarla değil küçük hatalarla büyümesidir. Bazen yanlış yorumlanan bir radar sinyali. Bazen yanlış hedefe düşen bir füze. Bazen de siyasi bir liderin yanlış hesaplaması. Tarih bize bunun örnekleriyle dolu.

CHP artık değişirse bile eski hatalarını telafi edebileceği bir sosyolojik zemine sahip değil. Türkiye artık CHP'siz bir geleceğe çok daha yakın; fakat CHP hâlâ kendisini Türkiye'nin vazgeçilmez bir unsuru sanmaya devam ediyor. Bu nedenle bugün sorulacak gerçek soru şudur: Türkiye değişti, devlet değişti, toplum değişti… CHP hangi Türkiye'de yaşamaya devam ediyor?

ABD, bundan sonra ister kuzeyde Arktik ticaret yolları ve madenler üzerinden, ister güneyde petrol ve nadir elementler üzerinden olsun, stratejik alanlarda kontrol kaybı yaşadığı her coğrafyada hukuku değil gücü öne çıkaran bir dil kuracaktır. Trump'ın tehditkâr söylemleri ise bundan sonraki süreçte bu politikanın kaba ama dürüst versiyonudur.

Gelinen noktada çözüm süreci, romantik bir barış söyleminden ziyade; çok aktörlü, çok katmanlı ve yüksek risk içeren bir devlet stratejisi olarak karşımızda duruyor. Sürecin başarısı ise yalnızca silahların susmasına değil; Suriye sahasının yeniden şekillenmesine, PYD'nin silahlı kapasitesinin tasfiyesine ve muhafazakâr Kürtlerin siyasal sistemle yeniden temas kurabilmesine bağlıdır.

Toplu bir vicdan felcinin içindeyiz. Dünyanın herhangi bir köşesinde yaşanan bir dramı birkaç saniyede tüketip kaydırmak, modern bireyin en yaygın ortak refleksi hâline geldi. Bir hastanenin vurulmasını, bir babanın evladını poşete topladığı görüntüleri, enkaz başında annesine seslenen bir çocuğun feryadını, gündelik bir bildirim notuyla aynı soğukkanlılıkla izliyoruz.

ABD'de son on yılda iki karşıt akım aynı anda yükseliyor: Bir tarafta, Trumpizm üzerinden beslenen, milliyetçilik ve kimlik siyasetine sıkı sıkıya bağlı M.A.G.A. hareketi. Diğer tarafta, Bernie Sanders etrafında şekillenen ve Demokrat Parti içinde giderek güçlenen sosyal demokrat kanat. Bu iki akımın kesişiminde Amerikan siyasetinin kırılgan bir yeniden yapılanma dönemi yaşadığını söylemek mümkün.

Türkiye'nin dış politikasındaki menfaatleri önceleyen kararlı duruşun sürdürülmesi durumunda Biden'ın seçim öncesi söylemlerinin beklenilen ölçüde etkili olamayacağı ve özellikle Doğu Akdeniz ölçeğinde Türkiye'nin bölgesel aktör olarak -istenilmese de- kabul edilerek Ortadoğu masasında “key ally” yani baş müttefik olarak tanınmasının uzak bir ihtimal olmayacağı söylenebilir.