Terörsüz Türkiye yolunda, asıl ve derinlikli sorun, fesh ve silahsızlanma sonrası terör örgütü yöneticileri başta olmak üzere militanların nasıl rehabilite edileceği ve ABD başta olmak üzere uluslararası güçlerin bu durumu ne kadar hazmedebileceğidir.

Birleşik Arap Emirliği'nin Washington büyükelçisi Yusuf el-Uteybe'nin “10 yıl sonra Körfez'de istikrarlı ve kalkınmış laik yönetimler görmek istediğini” dillendirmesi, Körfez'deki küçük emirlikler açısından belki önemli görülebilir. Ancak bu sekülerleşme temennisinin iç ve dış siyasetinde Vehhabilikle bütünleşen, İslam'ın kutsallarına ev sahipliği yapan, geniş bir coğrafya ve nispeten yüksek bir nüfusa sahip olan Suudi Arabistan açısından yakın zaman için karşılığının olup olmayacağı belirsiz görünmektedir.

Türkiye'de pek ismi duyulmamış olan Kesnizani tarikatı, özellikle 15 Temmuz sonrası FETÖ ile birlikte gündeme gelmiş ve Irak'ın direnilmeden işgal güçlerine teslim edilmesinde önemli rol oynadığı iddiaları üzerine dünya kamuoyunun da ilgisini çekmeye başlamıştır. Bu yüzden Kesnizani tarikatı ve Irak işgalindeki rolünü detaylı incelemek, Orta Doğu'daki diğer ülkeler içinde desteklenen bu tür yapılara karşı teyakkuzda olmak açısından önem arz etmektedir.

Japonya, Aum Shinrikyo örgütüne karşı çok sert tedbirler almasına, lider kadroyu idam etmesine rağmen, örgütün yeni bir isim altında varlığını halen sürdürmesi, kült yapılar olarak büyük bir benzerlik gösteren FETÖ'nün Gülen'in ölümünden sonraki süreci hakkında bir fikir oluşturmaktadır. Örgütün belki de yeni bir isim altında Neo-FETÖ olarak varlığını sürdüreceğini düşündürmektedir.

Modern dönemde biyogenetik özelliklerden ziyade kültürel, etnik ve dini özellikler temelinde yeni bir ırkçılık anlayışı gelişmiştir. İslamofobiyi ırkçılığın yeni bir versiyonu olarak tanımlamak, dikkatleri yoğunlaştırmak açısından faydalı gibi görünebilse de antisemitizm kadar etkili olmamış ve Müslümanlar için önemli bir pratik kazanım sağlamamıştır.

Avrupa ve İslam arasında her dönemde teolojik ve coğrafi farklılıklardan kaynaklı asimetrik bir ilişki söz konusu olmuştur. Sürekli diri tutulan teolojik kökenli ön yargılar günümüzde göçmenlik, yükselen milliyetçilik, yabancı karşıtlığı, radikalleşme, şiddet ve terör gibi kaygılarla birleştirilerek güçlü korkulara dönüştürülmüştür.